ଆଜିର ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ଯୁଗରେ, ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଚାପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି। ପାଠପଢ଼ା, ସାମାଜିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିବା, ପରିବାରର ଆଶା ଓ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଆବେଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ଏସବୁ ମିଶି ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରବଳ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ଏହି ଚାପର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ସେମାନଙ୍କ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ପଡୁଛି, ଯାହା ଏବେ ଏକ ଗୁରୁତର ସାମାଜିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି।
କଲେଜ ଆବେଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଜଟିଳତା
ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ନାମଲେଖା ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ କମ୍ ଚାପପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହେଁ। ସୀମିତ ସିଟ୍ ଏବଂ ଅସୀମିତ ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଏତେ ତୀବ୍ର ଯେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ସବୁବେଳେ ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ଦୌଡ଼ରେ ଥିବା ପରି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। କେଉଁ କଲେଜରେ ପଢ଼ିବେ, କେଉଁ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ବାଛିବେ, ଏନେଇ ସେମାନେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ରୁହନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସେମାନଙ୍କୁ ଭବିଷ୍ୟତ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ଚିନ୍ତିତ କରାଏ।
ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ
ଏହି ସମସ୍ତ ଚାପର ପରିଣାମସ୍ୱରୂପ, ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା, ଯେପରିକି ଚିନ୍ତା, ଅବସାଦ ଏବଂ ନିଦ୍ରାହୀନତା ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ବହୁତ କମ୍ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ସେମାନଙ୍କର ମାନସିକ ସମସ୍ୟା ବିଷୟରେ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବରେ କଥା ହୁଅନ୍ତି କିମ୍ବା ଚିକିତ୍ସା ସହାୟତା ଲୋଡ଼ନ୍ତି। ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ଅନୁଯାୟୀ, ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ହେଉଛି ଏକ ସୁସ୍ଥ ଅବସ୍ଥା, ଯେଉଁଥିରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର କ୍ଷମତାକୁ ଉପଲବ୍ଧି କରିପାରେ ଏବଂ ଜୀବନର ସାଧାରଣ ଚାପର ମୁକାବିଲା କରିପାରେ।
ଶିକ୍ଷାଗତ ଚାପ ଓ ପାରିବାରିକ ଆଶା
କେବଳ ଭଲ ନମ୍ବର ରଖିବା ନୁହେଁ, ବରଂ ଶ୍ରେଣୀରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବା ପାଇଁ ପିତାମାତାଙ୍କ ତରଫରୁ ଆସୁଥିବା ଚାପ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ବିବ୍ରତ କରୁଛି। ଅନେକ ସମୟରେ ପିତାମାତାମାନେ ଅନ୍ୟ ପିଲାଙ୍କ ସହ ନିଜ ପିଲାଙ୍କର ତୁଳନା କରନ୍ତି, ଯାହା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଈର୍ଷାଭାବ ଓ ଅସୁରକ୍ଷା ସୃଷ୍ଟି କରେ। ପିତାମାତାଙ୍କ ଉଚ୍ଚ ଆଶା ପିଲାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱଆଧାରିତ ପୂର୍ଣ୍ଣତାବାଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ, ଯାହା ସେମାନଙ୍କ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ ହୋଇପାରେ।
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଅନୁଭୂତି
କଟକର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କଲେଜର ଜଣେ ଯୁକ୍ତ ଦୁଇ ଛାତ୍ର କୁହନ୍ତି, ‘ମୁଁ ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରାୟ ୬ ଘଣ୍ଟା କୋଚିଂରେ ଏବଂ ୫ ଘଣ୍ଟା ସ୍କୁଲରେ କଟାଉଛି। ଘରକୁ ଫେରିବା ପରେ ବି ପାଠପଢ଼ା ଚାଲିଥାଏ। ଟିକେ ବିଶ୍ରାମ ନେବାକୁ ସମୟ ମିଳୁନି। ଭଲ ନମ୍ବର ନରଖିଲେ ଡାକ୍ତରୀ କିମ୍ବା ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ ସିଟ୍ ମିଳିବ ନାହିଁ ବୋଲି ସବୁବେଳେ ଭୟ ଲାଗି ରହୁଛି। ଏହି କଥା ଅନେକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମନର କଥା।
ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମର ପ୍ରଭାବ
ଶିକ୍ଷାଗତ ଚାପ ବ୍ୟତୀତ, ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ମଧ୍ୟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଉପରେ ବଡ଼ ଚାପ ପକାଉଛି। ସବୁବେଳେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଜୀବନଶୈଳୀ, ସଫଳତା, ଏବଂ ସାମାଜିକ ସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ନିଜ ଜୀବନକୁ ତୁଳନା କରନ୍ତି। ଏହାଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସନ୍ତୋଷ ଏବଂ ନିଜ ଉପରେ ଅବିଶ୍ୱାସ ଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।
ସମାଧାନ
ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଓ ପରିବାର ଉଭୟଙ୍କର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରହିଛି।
ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ସ୍ତରରେ: ସ୍କୁଲ୍ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ସଚେତନତା ସାମିଲ କରିବା, ଯୋଗ ଓ ଧ୍ୟାନ ଶିକ୍ଷା ଦେବା, ଏବଂ କାଉନସେଲର୍ମାନଙ୍କ ସହାୟତା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଯୋଗାଇବା ଆବଶ୍ୟକ।
ପାରିବାରିକ ସ୍ତରରେ: ପିତା ମାତାମାନେ କେବଳ ଫଳାଫଳ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ନଦେଇ, ପିଲାମାନଙ୍କର ପ୍ରୟାସକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ଦରକାର। ଖୋଲାଖୋଲି କଥାବାର୍ତ୍ତା ଏବଂ ସମର୍ଥନ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଦ୍ୱାରା ପିଲାମାନେ ନିଜ ସମସ୍ୟା ବାଣ୍ଟିବାକୁ ସାହସ କରିବେ।
ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ: ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଭାଗ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ଓ ସେବା ଯୋଗାଉଛନ୍ତି। ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଏହି ସୁବିଧାର ଲାଭ ଉଠାଇବା ଉଚିତ୍। ଏକ ସୁସ୍ଥ ଶିକ୍ଷା ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଆମେ ଆମର ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ିକୁ ଏହି ପ୍ରବଳ ଚାପରୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବା।
