ମାସକରେ ସୁନାର ମୂଲ୍ୟ ୬୧,୦୦୦ ଟଙ୍କା ହ୍ରାସ ପାଇଛି, ଯେତେବେଳେ ରୂପା ୩୦୦୦ ଟଙ୍କା ହ୍ରାସ ପାଇଛି; ଉତ୍ସବ ଚାହିଦା ହ୍ରାସ ଯୋଗୁଁ ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇଛି । ମାସକରେ ସୁନା ମୂଲ୍ୟ ୧୦ ଗ୍ରାମ ପ୍ରତି ₹୬,୧୦୦ ଟଙ୍କା ହ୍ରାସ ପାଇ ଆଜି ପ୍ରତି ୧୦ ଗ୍ରାମ ପ୍ରତି ₹୧,୩୦,୦୫୮ ହୋଇଯାଇଛି । ୧୩ ଅକ୍ଟୋବରରେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ସର୍ବକାଳୀନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା । ଗତକାଲି ଅପେକ୍ଷା ଆଜି ଦେଶରେ ସୁନାଦର ସାମାନ୍ୟ ହ୍ରାସ ହୋଇଛି । ରାଜ୍ୟରେ ଆଜି ସୁନାଦରରେ ଏକାଗ୍ରାମ ପିଛା ୧ଟଙ୍କା ହ୍ରାସ ହୋଇଛି । ଗତକାଲି ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ଗ୍ରାମ ପିଛା ୨୪ କ୍ୟାରେକ୍ଟ ସୁନା ଦର ୧୨,୪୨୬ ଟଙ୍କା ଥିଲା ବେଳେ ଆଜି ୧୨,୪୨୫ ଟଙ୍କା ଅଛି । ସେହିପରି ୨୨ କ୍ୟାରେକ୍ଟ ସୁନା ଦର ଗ୍ରାମ ପିଛା ଗତକାଲି ୧୧,୩୯୦ ଥିଲାବେଳେ ଆଜି ୧୧,୩୮୯ ଟଙ୍କା ରହିଛି । ଏହି ଦର କ୍ରମରେ ୧୮ କ୍ୟାରେକ୍ଟ ସୁନା ଦର ଏକ ଗ୍ରାମ ପିଛା ଗତକାଲି ୯,୩୧୯ ଥିଲାବେଳେ ଆଜି ୯,୩୧୮ ଟଙ୍କା ରହିଛି । ସୁନା ଭଳି ରୂପା ଦର ମଧ୍ୟ ସାମାନ୍ୟ କମ ହୋଇଛି । ଦେଶରେ ୧୦ ଗ୍ରାମ ପିଛା ରୂପା ଦରରେ ଗତକାଲି ଅପେକ୍ଷା ଏକ ଟଙ୍କା ହ୍ରାସ ହୋଇଛି । ଏହି କ୍ରମରେ ଗତକାଲି ରାଜ୍ୟରେ ରୂପା ଏକଗ୍ରାମ ପିଛା ୧୭୩୦ ଟଙ୍କା ଥିଲା ବେଳେ ଆଜି ୧୭୨୯ ଟଙ୍କା ରହିଛି । ସେହିଭଳି ଦିଲ୍ଲୀ ଏବଂ ମୁମ୍ବାଇରେ ଆଜି ରୂପା ଗ୍ରାମ ପିଛା ୧,୬୪୯ ଟଙ୍କା ରହିଛି । ଏହି ମୂଲ୍ୟରେ ୩% GST, ମେକିଂ ଚାର୍ଜ ଏବଂ ଅଳଙ୍କାର ମାର୍ଜିନ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ନୁହେଁ । ତେଣୁ, ସହର-ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହାର ଭିନ୍ନ। ଏହି ହାରଗୁଡ଼ିକୁ RBI ଦ୍ୱାରା ସାର୍ବେନିୟ ସୁନା ବଣ୍ଡ ହାର ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଅନେକ ବ୍ୟାଙ୍କ ସୁନା ଋଣ ହାର ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ପାଇଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ।
ସୁନା ଏବଂ ରୂପା ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସର କାରଣ :
ଭାରତରେ ପାର୍ବଣ ଋତୁର ଶେଷ : ଦୀପାବଳି ଓ ଧନତେରାସ ଭଳି ପର୍ବ ପରେ, ଭାରତରେ ସୁନା ଏବଂ ରୂପା କ୍ରୟ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି । ଏହା ସୁନା ଏବଂ ରୂପାର ଚାହିଦା ହ୍ରାସ କରିଛି।
ବିଶ୍ୱ ଉତ୍ତେଜନାରେ ହ୍ରାସ : ସୁନା ଏବଂ ରୂପାକୁ ‘ନିରାପଦ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ’ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ, ଅର୍ଥାତ୍ ଲୋକମାନେ କଷ୍ଟକର ସମୟରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ କିଣନ୍ତି। ବିଶ୍ୱ ଉତ୍ତେଜନା ହ୍ରାସ ଯୋଗୁଁ ଏହି ହ୍ରାସ ଘଟିଛି।
ଲାଭ-ଗ୍ରହଣ ଏବଂ ଅଧିକ କିଣା ସଙ୍କେତ : ରାଲି ପରେ ନିବେଶକମାନେ ଲାଭ ବୁକ୍ କରୁଛନ୍ତି। ରିଲେଟିଭ୍ ଷ୍ଟ୍ରେନ୍ଥ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ (RSI) ଭଳି ବୈଷୟିକ ସୂଚକାଙ୍କ ଦର୍ଶାଉଥିଲା ଯେ ମୂଲ୍ୟ ଅଧିକ କିଣାଯାଇଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ତେଣୁ, ଟ୍ରେଣ୍ଡ ଫଲୋଅର୍ସ ଏବଂ ଡିଲରମାନେ ବିକ୍ରି ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି।
ସୁନା କିଣିବା ସମୟରେ ଏହି ଦୁଇଟି କଥା ମନେ ରଖନ୍ତୁ :
- ପ୍ରମାଣିତ ସୁନା କିଣନ୍ତୁ : ସର୍ବଦା ଭାରତୀୟ ମାନକ ବ୍ୟୁରୋ (BSI) ହଲମାର୍କ ସହିତ ପ୍ରମାଣିତ ସୁନା କିଣନ୍ତୁ। ଏହି ସଂଖ୍ୟାଟି ଅକ୍ଷରସଂଖ୍ୟା ହୋଇପାରେ, କିମ୍ବା ଏହିପରି କିଛି ହୋଇପାରେ: AZ4524 । ହଲମାର୍କିଂ ସୁନାର କ୍ୟାରେଟକୁ ସୂଚିତ କରେ।
- ମୂଲ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ: କ୍ରୟ ଦିନ ସୁନାର ସଠିକ ଓଜନ ଏବଂ ଏହାର ମୂଲ୍ୟକୁ ଅନେକ ଉତ୍ସ (ଯେପରିକି ଇଣ୍ଡିଆ ବୁଲିଅନ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ଜୁଏଲର୍ସ ଆସୋସିଏସନ୍ର ୱେବସାଇଟ୍) ସହିତ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ। ସୁନାର ମୂଲ୍ୟ 24 କ୍ୟାରେଟ୍, 22 କ୍ୟାରେଟ୍ ଏବଂ 18 କ୍ୟାରେଟ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଭିନ୍ନ ହୁଏ।
ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ସୁନାର ମୂଲ୍ୟ ଭିନ୍ନ ହେବାର ୪ଟି କାରଣ :
- ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ: ସୁନା ଏକ ଭୌତିକ ସାମଗ୍ରୀ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ପରିବହନ କରିବା ମହଙ୍ଗା। ଅଧିକାଂଶ ଆମଦାନି ବିମାନ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥାଏ। ତା’ପରେ, ସୁନାକୁ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପରିବହନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଇନ୍ଧନ, ସୁରକ୍ଷା, ଯାନବାହାନ, କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖର୍ଚ୍ଚ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
- ସୁନା କ୍ରୟ ପରିମାଣ: ସୁନା ଚାହିଦା ସହର ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ। ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ ଭାରତର ମୋଟ ସୁନା ବ୍ୟବହାରର ପ୍ରାୟ 40% ଅଟେ। ଏଠାରେ, ବିକ୍ରେତାମାନେ ସୁନାକୁ ବହୁଳ ପରିମାଣରେ କିଣନ୍ତି, ଯାହା ମୂଲ୍ୟକୁ ହ୍ରାସ କରେ। ତଥାପି, ଟାୟାର-2 ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ମୂଲ୍ୟ ଅଧିକ।
- ସ୍ଥାନୀୟ ଅଳଙ୍କାର ସଂଘ: ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ତାମିଲନାଡୁରେ, ସୁନା ଦର ଜୁଏଲର୍ସ ଏବଂ ଡାଇମଣ୍ଡ ବ୍ୟବସାୟୀ ସଂଘ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥିର କରାଯାଏ। ସେହିପରି, ଦେଶ ସାରା ଆହୁରି ଅନେକ ସଂଘ ଅଛି ଯେଉଁମାନେ ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତି।
- ସୁନା କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ: ଏହା ବିଭିନ୍ନ ସହରରେ ସୁନା ଦରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କାରଣ। ଯେଉଁ ଅଳଙ୍କାର ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ କମ୍ ମୂଲ୍ୟରେ ଷ୍ଟକ୍ କିଣିଛନ୍ତି ସେମାନେ କମ୍ ହାର ନେଇପାରନ୍ତି।
